Trauma reist soms met je mee

Trauma ontstaat vaak doordat iets diepe impact heeft gemaakt. Een gebeurtenis. Een relatie. Een gezinssituatie. Woorden. Agressie. Afwijzing. Controle.

Wat ooit gebeurd is, kan jaren later nog invloed hebben op hoe iemand reageert. Daarom kan iemand soms extreem reageren op iets wat voor een ander heel klein lijkt.

Een toon. Een zin. Een blik. Een situatie. En jij denkt: wat heb ik nou verkeerd gedaan? Terwijl de reactie misschien helemaal niet alleen over jou gaat.

Je kunt iemand niet redden die zelf niet wil veranderen

Dat wordt vooral ingewikkeld in relaties. Want wanneer je van iemand houdt, ontstaat soms het idee: ik help hem wel. Ik verander haar wel. Bij mij wordt het anders.

Maar liefde alleen kan iemand niet dwingen om te veranderen. Iemand moet zelf bereid zijn om naar zijn gedrag te kijken. Zelf verantwoordelijkheid nemen. Zelf zeggen: dit patroon stopt bij mij.

En daar kun je jezelf langzaam in verliezen.

Wanneer liefde pijn en hoop door elkaar mengt

Tijdens deze avond kwam ook trauma bonding ter sprake. Dat zie je bijvoorbeeld wanneer iemand heel lief kan zijn en daarna ineens agressief, controlerend of kwetsend.

Dan ontstaat er een soort jojo. Pijn. Afstand. Sorry. Liefde. Hoop. En dan opnieuw pijn.

Precies wanneer je denkt: nu is het klaar, komt ineens weer die persoon tevoorschijn op wie je ooit verliefd werd. En je denkt: misschien verandert het nu echt.

Een huis is niet automatisch een thuis

Een huis heeft muren, een dak en een voordeur. Maar een thuis is iets anders.

Thuis is een plek waar je jezelf kunt zijn. Waar je masker af mag. Waar je kunt ontspannen. Waar je kunt denken. Waar je mag dromen.

Het hoort een plek te zijn waar je kunt groeien en bloeien. Niet een plek waar je voortdurend bezig bent met hoe iemand gaat reageren.

Het meisje dat ineens haar glans verloor

Durkey vertelde een verhaal uit zijn tijd als voetbalcoach. Zijn team speelde tegen een andere ploeg. Bij de tegenstander liep een meisje rond dat ongelooflijk goed kon voetballen.

Links. Rechts. Snel. Technisch. Iedere keer wanneer zij aan de bal kwam, dacht je bijna: daar gaat ze weer. Ze had iets. Power. Vrijheid. Zelfvertrouwen.

Totdat één van haar teamgenoten tegen haar zei: je vader is er.

En op dat moment veranderde alles. De speelster die even daarvoor nog schitterde, verdween als het ware. Haar vrijheid was weg. Haar energie zakte. Ze speelde anders.

Wie staat er langs jouw lijn?

Misschien staat er in jouw leven ook iemand langs de lijn. Een vader. Een moeder. Een partner. Een baas. Een vriend. Een familielid.

Iemand bij wie jij verandert zodra die persoon binnenkomt. Niet positief, maar kleiner. Voorzichtiger. Onzekerder.

En dat is belangrijke informatie. Want iemand kan zelf trauma dragen, maar dat betekent niet dat zijn of haar trauma jouw trauma moet worden.

Als je wilt groeien, moet je snoeien

Dat bracht ons bij een volgende gedachte: snoeien is bloeien.

Bij een plant voelt snoeien misschien vreemd. Je knipt iets weg wat erbij hoort. Maar je doet het omdat je weet dat er daarna ruimte komt voor nieuwe groei.

Soms geldt dat ook in het leven. Niet iedere relatie hoeft op dezelfde manier door te gaan. Soms moet er afstand komen. Soms moet een gesprek plaatsvinden.

En dan komt angst

Zodra je een moeilijke keuze moet maken, komt angst meestal meteen met argumenten.

Wat als ik alleen kom te staan? Wat als ik financieel vastloop? Wat als mijn familie boos wordt? Wat als iemand mij afwijst? Wat als ik fout zit? Wat als het mislukt?

En zo blijven mensen soms jarenlang op dezelfde plek. Niet omdat ze niet weten dat iets moet veranderen, maar omdat angst hen overtuigt dat bewegen gevaarlijker is dan blijven.

Angst blaft vaak harder dan hij bijt

Aan het einde van de avond vertelde Durkey een verhaal over een jongen die als kind achterna was gezeten door een hond. Voor een klein kind voelde die hond enorm. Het werd een trauma.

De jongen groeide op, maar de angst voor honden groeide als het ware met hem mee. Later moest hij iedere dag langs een huis waar opnieuw een grote hond stond. Die hond blafte, gromde en sprong over het hek.

Iedere dag rende die jongen weg. Tot hij op een dag dacht: ik ben er klaar mee. Hij besloot niet opnieuw te vluchten.

Toen zag hij iets. De hond had geen tanden. Al die tijd. Al die angst. Al dat rennen. En ineens zag hij: ik was bang voor een tandloze hond.

Sommige dingen ontdek je pas wanneer je stopt met rennen

Je kunt jaren bang zijn voor een gesprek. Bang zijn om nee te zeggen. Bang zijn om iemand teleur te stellen. Bang zijn om afstand te nemen. Bang zijn om iets nieuws te beginnen.

Maar zolang je blijft rennen, blijft de angst achter je aan komen.

Dan kun je ontdekken: waar ben ik eigenlijk bang voor? Klopt mijn angst nog wel? Is die persoon werkelijk zo machtig? Of heb ik jarenlang gereageerd op een beeld dat groter is geworden dan de werkelijkheid?

Confronteren betekent niet vechten

Confronteren hoeft niet te betekenen dat je schreeuwt. Het kan heel rustig zijn.

Het kan betekenen: ik moet dit gesprek voeren. Ik moet aangeven wat dit met mij doet. Ik moet zeggen waar mijn grens ligt. Ik moet stoppen met doen alsof alles goed gaat.

Dat is niet respectloos. Dat is jezelf serieus nemen. Jij bent ook iemand. Jij hebt ook een stem. Jij mag er ook zijn.

Jouw trauma is niet mijn identiteit

Dat is misschien de zin die alles samenbrengt: jouw trauma hoeft niet mijn trauma te worden.

Iemand anders kan beschadigd zijn. Iemand anders kan angst hebben. Iemand anders kan bepaalde overtuigingen hebben. Maar jij hoeft daar niet automatisch in mee te leven.

Je mag luisteren. Je mag begrip hebben. Je mag helpen. Maar je hoeft jezelf niet kwijt te raken.

Laat jezelf weer spelen

Het leven is ook een speelveld. En jij bent niet gemaakt om aan de zijlijn te blijven staan omdat iemand anders hard schreeuwt.

Je hebt jouw eigen talent. Jouw eigen kleur. Jouw eigen stem. Jouw eigen manier van spelen.

Misschien moet je snoeien. Misschien moet je grenzen stellen. Misschien moet je een moeilijk gesprek voeren. Misschien moet je eindelijk stoppen met rennen voor die hond.

Soms begint trauma verslaan niet altijd met vergeten. Soms begint het met kijken. Confronteren. Een grens trekken. En daarna weer het veld oplopen.